Sa paanan ng bundok, madalas na naglalakad si Maria Makiling, ang diwata ng kalikasan, na kilala sa kanyang kagandahan at kabutihang-loob. Siya ay nag-aalaga sa mga halaman at hayop, at tumutulong sa mga tao sa paligid sa pamamagitan ng kanyang mahiwagang kapangyarihan. "Ang kalikasan ang ating tahanan," madalas niyang sambitin sa mga nakakasalubong niyang mga magsasaka.
Si Juan ay madalas umaakyat sa bundok upang makita si Maria. Kahit sa kanyang simpleng anyo at pamumuhay, nagawa niyang makuha ang puso ng diwata. "Maria, ang pagmamahal ko'y tulad ng kalikasan—payak ngunit tunay," wika ni Juan habang hawak ang kamay ni Maria.
Prinsipe Alvaro, na isa sa mga manliligaw ni Maria, ay hindi matanggap na pinili ng diwata si Juan kaysa sa kanya. Sa kanyang galit, siya ay nagplano ng masama. "Hindi ko hahayaang maagaw ng isang simpleng magsasaka ang aking ninanais," bulong ni Prinsipe Alvaro sa kanyang sarili habang nag-iisip ng paraan upang makapaghiganti.
Prinsipe Alvaro ay sinundan si Juan at sa isang iglap, isang malupit na pagtataksil ang naganap. Si Juan ay hindi nakaligtas sa sakim na kamay ng prinsipe. Maria ay dumating huli na, at sa kanyang pagdadalamhati, ang kanyang luha ay naging ulan na bumuhos sa buong kagubatan.
Si Maria, sa kanyang labis na kalungkutan at galit, ay nagpasiyang magtago sa bundok. Siya ay hindi na muling nakita ng mga tao, subalit ang kanyang presensya ay nanatiling buhay sa paligid. Sinasabing ang kanyang espiritu ay patuloy na nagbabantay sa kagubatan, tumutulong sa mga nangangailangan at pinapahalagahan ang kalikasan.
Ang kuwento ni Maria Makiling ay nagsilbing paalala na ang tunay na pag-ibig ay mas makapangyarihan kaysa kayamanan o kapangyarihan. Ang kanyang alamat ay patuloy na nagbibigay-inspirasyon sa mga tao na pahalagahan ang kalikasan at ang purong pagmamahal.
